Dla Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej wszystko zaczęło się podczas obchodów Kaziuka Wileńskiego w Poznaniu w marcu 2012r. Nieco wcześniej rozpoczęliśmy przygotowania do kolejnej wystawy z cyklu "Kresy w fotografii Wielkopolan". Tym razem pod tytułem "Obrazy z życia i podróży - w 200.rocznicę urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego". Autorkami wystawy były: Małgorzata Jagielska, Krystyna Liminowicz, Barbara Napieralska i Anna Niedziela.

Natrafiliśmy wówczas na mniej może znaną – ale jakże interesującą - powieść tego autora zatytułowaną „LUBONIE”. Czas akcji utworu obejmuje powrót w 964 roku Własta, syna władyki Lubonia po dwunastu latach w niemieckiej niewoli - do rodzinnej Krasnejgóry. Jest też drugi, historyczny wątek, który obejmuje czasy panowania księcia Mieszka, przybycie księżniczki Dobrawy, ich zaślubiny oraz Chrzest Polski w 966 roku, aż po śmierć cesarza Ottona I Wielkiego w 973. W epilogu autor dodaje, że Włast Lubonic, czyli pobożny ojciec Matia przeżył panowanie Mieszka. Czas fabuły należy zatem przedłużyć i umieścić po 25 maja 992 roku.

Małgorzata Jagielska zwróciła uwagę na zdanie, że rzecz dzieje się nie tylko - jak sugeruje autor - w grodzie Mieszka nad Cybiną i Wartą w Poznaniu, Pradze czy Gnieźnie ale i na … Krasnejgórze, a - jak dodaje autor - "… bardzo być może, iż z Krasnejgóry Górczyn mógł powstać". To było niezwykle istotne, bo to teren mojej parafii, Parafii Świętego Krzyża. I tę informację, że to tu właśnie wszystko się zaczęło, staraliśmy się nagłośnić. Postanowiliśmy na wzór Verba Sacra Przemysława Basińskiego rozpocząć maraton czytania tego utworu.

Z tym pomysłem zwróciliśmy się przede wszystkim do Krzysztofa Kluppa, kustosza Muzeum-Pracowni Józefa Ignacego Ignacego Kraszewskiego Biblioteki Raczyńskich i rozpoczęliśmy akcję, którą zakończymy w 2016 roku wpisując się tym samym w obchody 1050-lecia Chrztu Polski.

Powieść rozpoczęliśmy czytać w 2014 roku podczas „Majówki z Luboniami” u Ojców Oblatów. Natomiast maratonowi czytania w Parafii Świętego Krzyża towarzyszyła promocja kolejnego wydania powieści. Została wydana dzięki życzliwości Tadeusza Zyska, właściciela Wydawnictwa, na prośbę Ryszarda Liminowicza, prezesa naszego oddziału oraz Tadeusza Dziuby, Posła RP. Dodatkową atrakcję stanowiła wystawa i prelekcja samego Kustosza oraz multimedialny pokaz Krzysztofa Styszyńskiego pt "Mieszkowym śladem".

„Lubonie” czytaliśmy na zebraniach Towarzystwa we Wspólnocie Polskiej oraz 8 marca 2015r. podczas 22. edycji Kaziuka Wileńskiego w Poznaniu a także 15 sierpnia podczas Parafiady zorganizowanej przez „Parafię Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny” i Urząd Miasta w Sławnie na Placu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, i tego samego dnia podczas spotkania u Marianny i Romualda Mikońskich w Rusinowie. Fragmenty powieści czytali uczestnicy kolonii w Jarosławcu: z Gliwic, Sosnowca, Sieradza, Krakowa, Mysłowic, Katowic, Serocka i innych miejscowości ale przede wszystkim uczniowie Szkoły im. świętej Faustyny Kowalskiej z Rzeszy Wielkiej zaproszeni nad polskie morze przez nasze Towarzystwo. Liliana Ogint, wicedyrektorka wspomnianej szkoły, została osobą odpowiedzialną za zainteresowanie tym utworem również innych Rodaków na Litwie. Przekazując tę powieść liczyliśmy na to, że będzie czytana w Wilnie, Duksztach Pijarskich, Kolonii Wileńskiej i Mejszagole.

Czytaliśmy Lubonie podczas różnego rodzaju spotkań: Nocy Muzeów, Księżna Dobrawa - Matką Chrzestną Polski, Dzień Dziecka w Gimnazjum nr 50, w Radiu Emaus i w Radiu Maryja, na Opłatku Związku Sybiraków...

Roman Waśko zachęcał do czytania utworu pacjentów oraz personel medyczny w Szpitalu im. Hipolita Cegielskiego a później w Szpitalu Rehabilitacyjno-Kardiologicznym w Kowanówku.

Podczas 23. edycji Kaziuka Wileńskiego w Poznaniu w dniu 6 marca 2016r. czytali m.in. innymi Laureat Nagrody „Żurawina”- Zdzisław Palewicz, mer Solecznik oraz Stanisław Jarząb prezes TMWiZW z Kaźmierza. „Lubonie” czytali w Bibliotece w Luboniu i Szkole im. Powstańców Wielkopolskich w Rosku.

Regina Lebiedź, nauczycielka Szkoły nr 10 im. św. Marii Magdaleny we Lwowie,, przeprowadziła lekcje w trzech różnych grupach wiekowych a uczennica tej szkoły była 1050.tą osobą, która wzięła udział w naszym projekcie.

Podczas konferencji „Jubileusz 1050-lecia Chrztu Polski”, którą zorganizował Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu przedstawiłam ideę maratonu czytania utworu dodając, że Małgorzata Jagielska dokonała jego adaptacji. Zasugerowałam, że utwór można nie tylko czytać ale i opracować cykl lekcji a nawet pokusić się o jego inscenizację. 24 kwietnia 2016 zostaliśmy zaproszeni na prapremierę Luboni w reżyserii Aliny Stulpy i oprawie muzycznej Elżbiety Wojciechowskiej do Zaniemyśla! Premiera naszych Luboni odbyła się 8 maja 2016 w trakcie Parafialnej Majówki z Rodziną na Górczynie. Natomiast LO KSW im. bł. Natalii Tułasiewicz zaprosiło nas na swoją wersję w czerwcu. Teraz czekamy na to, co na Bigosie Nowogródzko- Wileńskim po Wielkopolsku pokaże Teatr Polski z Wilna. Braliśmy udział we Wszechnicy Górczyńskiej prof. Sylwestra Dworackiego i wykładach prof. Hanny Koćki-Krenz: „Lubonie, powieść z X wieku Józefa I. Kraszewskiego – literatura a archeologia” oraz prof. Tomasza Jurka: „Chrzest Polski”. W konferencjach i spotkaniach, i będziemy to robić nadal, by poszerzać swoją wiedzę o początkach naszej państwowości oraz chrześcijaństwa w Polsce. Robimy zdjęcia, wystawiamy certyfikaty opatrzone stosowną pieczęcią a nazwisko czytającego zapisujemy w Księdze Pamiątkowej. Pragniemy ją złożyć – o ile będzie taka wola - w Muzeum Archidiecezjalnym, a duplikat w Muzeum-Pracowni Józefa Ignacego Kraszewskiego. Zgłosiliśmy nasz projekt księdzu biskupowi Damianowi Brylowi. 16 kwietnia 2016 roku byliśmy na Stadionie, by wziąć udział w Jubileuszowym świętowaniu, Mszy św. oraz Koncercie Jubileuszowym. Jesteśmy nadal otwarci na propozycje. Maraton czytania trwa! 

                                                                                         W imieniu TMWiZW O/Poznań - Krystyna Cecylia Liminowicz